Τα σχολεία έκλεισαν χωρίς όμως αυτό να μας αγχώνει για τη μαθησιακή πρόοδο των παιδιών μας. Σίγουρα οι μικροί μας φίλοι έχουν στο νου τους ότι τώρα είναι περίοδος διακοπών, παιχνιδιού και ξεγνοιασιάς και το καθημερινό πρωινό ξύπνημα σε συνδυασμό με το φόρτο των σχολικών μαθημάτων τους αποτελεί πλέον παρελθόν…
Πώς μπορούμε όμως να ενισχύσουμε τη μαθησιακή εικόνα των παιδιών μας όσο δεν επισκέπτονται το σχολείο;

• Αρχικά, πρέπει να έχουμε στο νου μας πως όλα τα παιδιά νιώθουν ασφάλεια όταν υπάρχουν όρια και πρόγραμμα. Τι θα κάνουμε λοιπόν; Ας ορίσουμε με το παιδί μας ένα καθημερινό πρόγραμμα, μία ρουτίνα που θα την τηρούμε π.χ. θα ξυπνάμε κάθε μέρα στις 09.00 και μετά ορίστε τις καθημερινές σας δραστηριότητες.
• Είναι σημαντικό να οριστούν μέσα στο καθημερινό πρόγραμμα του παιδιού και τα γνωστικά αντικείμενα με τα οποία θα ασχοληθούμε αλλά σε πιο χαλαρούς ρυθμούς από αυτούς της καθημερινής μελέτης των μαθημάτων.
• Είναι ευκαιρία για επανάληψη! Μην ξεχνάμε ότι πολλοί μαθητές είχαν ήδη ολοκληρώσει τη σχολική ύλη και στο σχολείο θα έκαναν επαναλήψεις, οπότε ας αξιοποιήσουμε το χρόνο που μας δόθηκε λειτουργικά καλύπτοντας πιθανά μαθησιακά κενά.
• Μην ξεχνάτε ότι δεν είστε δάσκαλοι και δεν είστε υποχρεωμένοι να λειτουργήσετε με τον ίδιο τρόπο. Προσπαθήστε να λειτουργήσετε ενστικτωδώς και εφαρμόστε όσο περισσότερες μορφές παιχνιδιού γίνεται στη μελέτη με τη παιδί.
• Αφιερώστε δύο σαρανταπεντάλεπτα την ημέρα για ενασχόληση με διάφορα γνωστικά αντικείμενα που έχετε επιλέξει π.χ. τη πρώτη ημέρα Γλώσσα και Μαθηματικά, τη δεύτερη Γλώσσα και Ιστορία κτλ.
• Φροντίστε να κάνετε διαλείμματα κατά τη μετάβαση στο επόμενο μάθημα ορίζοντας το χρόνο του διαλείμματος. Προτιμώνται τα κινητικά διαλείμματα σε αντίθεση με την ενασχόληση του παιδιού με κάποιο ηλεκτρονικό παιχνίδι ή να δει τηλεόραση καθώς μετά θα δυσκολευτεί να συγκεντρωθεί και ίσως βγάλει άρνηση να διαβάσει.
• Μην ασχοληθείτε με όλες τις δραστηριότητες των σχολικών εγχειριδίων αλλά προσπαθήστε να θυμηθείτε σε ποια κομμάτια έδωσε έμφαση και ο εκπαιδευτικός του παιδιού σας.
• Αξιοποιήστε την «ελευθερία» που σας δίνεται αξιοποιώντας την ύλη που κάνετε επανάληψη μέσω της καθημερινότητάς σας π.χ. κάντε εξάσκηση στην ανάγνωση διαβάζοντας κάποιο παραμύθι ή παρακολουθώντας μία ταινία με υπότιτλους.
• Ξεφύγετε από το χαρτί και βρείτε διαδραστικές δραστηριότητες στο υπολογιστή π.χ. παιχνίδια προπαίδειας.
• Τέλος, γνωρίζοντας ότι τις περισσότερες φορές που εμπλέκονται οι γονείς στη μαθησιακή διαδικασία καταλήγουν να τσακώνονται με το παιδί τους ξεκαθαρίστε στο παιδί για ποιους λόγους διαβάζετε μαζί ενώ τα σχολεία είναι κλειστά και το πιο σημαντικό …ορίστε έναν ενισχυτή κάθε φορά που ολοκληρώνετε την επανάληψη με το παιδί σας π.χ. ένα παγωτό ή για τα μεγαλύτερα παιδιά δώστε τους ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα παιχνιδιού στον υπολογιστή κτλ

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου,
Ειδική Παιδαγωγός, MSc
Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

Τα νέα μέτρα επιβάλλουν να μείνουμε όλοι σπίτι. Μεγάλοι και μικροί δυσκολευόμαστε αρκετά με αυτό το νέο τρόπο ζωής που πρέπει να υιοθετήσουμε …πόσο μάλλον τα παιδιά μας τα οποία έχουν συνηθίσει σε διαφορετικούς ρυθμούς. Σκέφτηκε όμως κανείς πώς αντιδρούν σε αυτή την αλλαγή τα παιδιά με υπερκινητικότητα; Άραγε νιώθουν «εγκλωβισμένα» μέσα στο σπίτι; Πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε να διοχετεύσουν όλη αυτή την ενέργεια που τα κατακλύζει; Αλλά από την άλλη μεριά υπάρχουμε και εμείς οι γονείς …οι οποίοι πρέπει να σκεφτούμε λύσεις δημιουργικές λύσεις χωρίς να έρθουμε σε συγκρούεις με τα παιδιά μας και κυρίως χωρίς να φωνάζουμε και να θέτουμε τιμωρίες επειδή δεν κάθονται ήσυχα.

Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν ώστε να βοηθήσουμε το υπερκινητικό μας παιδί στο σπίτι και να εκτονώσει τη διέγερση του;

• Το υπερκινητικό μας παιδί έχει ανάγκη από οργάνωση και δομή. Το γεγονός ότι δεν πηγαίνει σχολείο δεν σημαίνει ότι πρέπει να είναι ανοργάνωτο και χαοτικό. Ας φτιάξουμε λοιπόν μαζί με το παιδί μας ένα ημερήσιο πρόγραμμα στο οποίο θα καταγράφονται οι καθημερινές δραστηριότητες μέσα στο σπίτι. Με αυτό το τρόπο το παιδί μας θα βγει από την απάθεια και την αδράνεια και θα αναλάβει πρωτοβουλίες ορίζοντας το ίδιο με τι θέλει να ασχοληθεί δίνοντάς του έτσι ένα κίνητρο να επενδύσει σε αυτό που θα επιλέξει να κάνει.
• Τι δραστηριότητες όμως μπορεί να περιλαμβάνει το ημερήσιο πρόγραμμα του παιδιού μας; Σκεπτόμενοι ότι έχει ανάγκη να «κινείται» ξεκινήστε την ημέρα σας με κάτι δραστήριο π.χ. κάντε γυμναστική μέσα στο σπίτι, μαγειρέψτε με το παιδί και στη συνέχεια μπορεί να σας βοηθήσει στο πλύσιμο των πιάτων.
• Όλες αυτές οι ενδεικτικές δραστηριότητες θα το βοηθήσουν να «χαλαρώσει» και να μπορέσει να συγκεντρωθεί σε κάποια δραστηριότητα που δεν είναι κινητική. Καταλαβαίνετε όμως ότι δεν γίνεται όλη την ώρα να βρίσκεται σε κατάσταση κίνησης επομένως τώρα είναι ώρα για «παιχνιδο-μάθημα». Ας αξιοποιήσουμε όλο αυτό τον ελεύθερο χρόνο που έχουμε κάνοντας επαναλήψεις αλλά σε μορφή παιχνιδιού. Για παράδειγμα εάν στόχος σας είναι να κάνετε επανάληψη στις προπαίδειες φτιάξτε επιτραπέζια που θα ζητούν τα γινόμενα ή κάρτες γρήγορης ανάκλησης των γινομένων αλλά και κάρτες που έχουν λάθη και το παιδί πρέπει να τα εντοπίσει και να τα διορθώσει. Αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να κατασκευαστούν και από το ίδιο το παιδί μας. Εξάλλου μη ξεχνάμε ότι τα παιδιά είναι περισσότερο δημιουργικά από εμάς.
• Στη συνέχεια το παιδί μπορεί να βοηθήσει στη προετοιμασία του τραπεζιού και να το στρώσει. Ίσως μετά το μεσημεριανό να του δοθεί ένας ελεύθερος χρόνος όπου θα κάνει ότι επιθυμεί.
• Το απόγευμα θα μπορούσατε να παίξετε όλοι μαζί κάποιο επιτραπέζιο παιχνίδι π.χ. Jenga ή κυνήγι κρυμμένου θησαυρού.
• Το βράδυ θα μπορούσατε όλοι μαζί να δείτε ένα παιδικό.

Είναι σημαντικό να ορίσετε κάποια όρια και περιορισμούς. Να έχετε στο νου σας όμως ότι τα όρια δεν μπαίνουν για να τιμωρήσουμε το παιδί μας αλλά για να το συγκρατούμε και να το καθησυχάζουμε και το πιο σημαντικό ….μη ξεχνάτε να επιβραβεύετε το παιδί σας συνέχεια!

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου, Ειδική Παιδαγωγός, MSc
Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

Πολλοί από εμάς αναμένουμε να μεγαλώσουν τα παιδιά μας ώστε να ξεκινήσουμε την ανάγνωση παραμυθιών… γιατί όμως δεν διαβάζουμε παραμύθια στα μωρά μας ακόμη και όταν είναι νεογέννητα; Ίσως επειδή νομίζουμε ότι δεν είναι σε θέση να τα κατανοήσουν, οπότε κρίνεται μάταιη μία τέτοια προσπάθεια;;;

Ακριβώς το αντίθετο όμως ισχύει! Ας αναλογιστούμε μόνο τα λόγια του Αϊνστάιν: « Αν θέλετε τα παιδιά σας να γίνουν έξυπνα, διαβάστε τους παραμύθια». Μάλιστα συχνά τόνιζε πως το δώρο της φαντασίας έπαιξε πολύ σπουδαιότερο στην εξέλιξή του από την ίδια τη γνώση και τη θετικιστική σκέψη.

Γιατί λοιπόν να αρχίσουμε να διαβάζουμε παραμύθια ακόμη και στα νεογέννητα;

Ας αξιοποιήσουμε τα οφέλη που μας παρέχονται από την ανάγνωση παραμυθιών κάνοντας ένα ευχάριστο διάλειμμα από τη καθημερινή ρουτίνα ενδυναμώνοντας ταυτόχρονα τη σχέση μας με το παιδί.

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου,

Ειδική Παιδαγωγός, MSc

Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

Η δυσλεξία έχει γίνει της μόδας. Όταν βλέπουμε ένα παιδί που σημειώνει ορθογραφικά λάθη, δεν μπορεί να εκφραστεί, δυσκολεύεται στα μαθηματικά κτλ κτλ αμέσως του αποδίδουμε τον όρο «δυσλεκτικός».

Όντως πολλές φορές κάποιο από όλα αυτά τα παιδιά που έχουμε χαρακτηρίσει με αυτό τον όρο να έχει δυσλεξία αλλά έχουμε σκεφτεί ποτέ πώς νιώθει αυτό το παιδί; Ποιες είναι οι ανάγκες του και κυρίως ποια είναι τα χαρίσματά του; Συνήθως βλέπουμε μόνο τα αρνητικά και μένουμε σε αυτά. Όμως όλοι μας έχουμε χαρίσματα και οφείλουμε να τα αναγνωρίζουμε.

• Αρχικά, ένα παιδί με δυσλεξία είναι χαρισματικό καθώς χρησιμοποιεί κυρίως το δεξί του ημισφαίριο, που σημαίνει ότι σκέφτονται περισσότερο με εικόνες και όχι με λέξεις. Να λοιπόν ένα χάρισμα! Έχοντας λοιπόν ως γνώμονα αυτό ας τροποποιήσουμε το τρόπο μελέτης αυτού του παιδιού παρέχοντάς του ερεθίσματα τα οποία μπορεί να προσλάβει και να τα διαχειριστεί με μεγαλύτερη επιτυχία.
• Ένα άλλο χάρισμα είναι το εξής: το παιδί με δυσλεξία έχει δημιουργικό και παραγωγικό μυαλό. Μέσω της φαντασίας του ανακαλύπτει πολλές πρωτότυπες και καινοτόμες ιδέες. Ας μην του στερούμε αυτή την ευκαιρία σκεπτόμενοι μόνο τη μαθησιακή του εικόνα. Οφείλουμε να παρέχουμε πολλαπλές και εναλλακτικές ευκαιρίες για εμπλοκή στη μάθηση.
• Το παιδί με δυσλεξία έχει αναπτυγμένη ενσυναίσθηση, καταλαβαίνει τη χαρά και το πόνο των συνανθρώπων του. Μοιράζεται τα ίδια συναισθήματα με το φίλο του και για αυτό πολλές φορές θα το δούμε να τον υποστηρίζει με θέρμη.
• Μην ξεχνάμε και το δυνατό του σημείο – έχει χιούμορ! Το χιούμορ είναι έμφυτο, αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της προσωπικότητάς του και είναι πετυχημένο. Αυτός είναι και ένας από τους πολλούς λόγους που είναι τόσο κοινωνικό το παιδί με δυσλεξία.

Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε;

Να αρχίσουμε να του δείχνουμε εμπιστοσύνη, να μη του φωνάζουμε, να το βοηθάμε να μάθει με το δικό του μοναδικό τρόπο, να του παρέχουμε περαιτέρω χρόνο, να το ενθαρρύνουμε να συνεχίσει τη καλή δουλειά, να μην τα παρατάει, να του φερόμαστε όπως φερόμαστε σε όλα τα υπόλοιπα παιδιά που δεν έχουν διαγνωστεί με δυσλεξία και το κυριότερο να εστιάζουμε στα χαρίσματά του!

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου,
Ειδική Παιδαγωγός, MSc
Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

Μεγάλο ποσοστό παιδιών με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες είτε παραλείπουν κατά τη γραφή τους τόνους είτε παρατονίζουν. Αυτό παρατηρείται τόσο γιατί τα παιδιά δεν έχουν κατακτήσει αυτή τη δεξιότητα, δηλαδή δεν κατανοούν πότε πρέπει να τονίσουν και ποια είναι η σημασία του τόνου στο γραπτό τους λόγο όσο και εξαιτίας της ελλιπής τους συγκέντρωσης και της παρορμητικότητας που τα διακατέχει.

Ο τονισμός ως δεξιότητα μπορεί να κατακτηθεί εάν εφαρμοστούν οι παρακάτω προτάσεις. Είναι σημαντικό όμως να γίνει σαφές τόσο στα παιδιά μας όσο και σε εμάς τους ίδιους ότι πρόκειται να παίξουμε με τους τόνους και όχι να κάνουμε μάθημα. Δίνοντας παιγνιώδη μορφή σε οποιαδήποτε δραστηριότητα η οποία έχει μαθησιακούς στόχους ταυτόχρονα «προκαλεί» το παιδί να εμπλακεί σε όποια δραστηριότητα προτείνετε με βιωματικό τρόπο ενισχύοντας παράλληλα την ανάπτυξη θετικών συναισθημάτων για τη μάθηση καθώς την αποτελεσματικότητα των προσπαθειών σας.

Ας παίξουμε λοιπόν!

1. Ζητήστε από το παιδί να ψιθυρίζει τη λέξη έως ότου βρεθεί στη συλλαβή που πρέπει να τονιστεί και εκεί να φωνάξει δυνατά!

2. Ζωγραφίστε σκαλοπάτια σε μια επιφάνεια και βάλτε στο πιο ψηλό σκαλοπάτι τη συλλαβή που πρέπει να τονιστεί.

3. Χτίστε πύργους με τουβλάκια και τοποθετήστε περισσότερα τουβλάκια στη συλλαβή που πρέπει να τονίσει το παιδί μας.

4. Ζητήστε από το παιδί να σηκώνεται ή να χτυπάει ρυθμικά τα χεράκια του ή να χτυπάει ένα κουδουνάκι στη συλλαβή στόχο.

5. Το παιδί αναλαμβάνει το ρόλο του δασκάλου και παρουσιάστε του ζευγάρια λέξεων που είναι λάθος τονισμένες ώστε να τις διορθώσει.

6. Προκειμένου ο μικρός μας φίλος να κατανοήσει τη σημασία του τόνου στις λέξεις παρουσιάστε του δυο λέξεις, οι οποίες εάν τονιστούν αλλάζει το σημασιολογικό τους περιεχόμενο π.χ. μίσος – μισός.

Όλες οι παραπάνω δραστηριότητες σε πρώτο επίπεδο μπορούν να εφαρμοστούν ατομικά σε επίπεδο λέξεων, οι οποίες θα είναι γραμμένες τόσο κάρτες , σε χαρτόνια, λευκά χαρτιά όσο και σε ασπροπίνακα και μπορούμε να ζητήσουμε από τα παιδιά αντί να μολύβι και μαρκαδόρους να αξιοποιήσουν μικρά αντικείμενα για να τονίσουν όπως πλαστελίνη, τουβλάκια μορφής lego, πομ – πομ, ματάκια πλαστικά και οποιοδήποτε άλλο υλικό μπορούμε να αξιοποιήσουμε. Σε δεύτερο επίπεδο μπορούμε να παρουσιάσουμε στο παιδί προτάσεις και κείμενα με απουσίες τόνων ή με λανθασμένους τόνους , ώστε να παρέμβει το ίδιο το παιδί.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι φαντασία και διάθεση για παιχνίδι!

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου,
Ειδική Παιδαγωγός, MSc
Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

Μεγάλοι και μικροί βιώνουμε άγχη, φοβίες, ανασφάλειες…. τα εν λόγω συναισθήματα είναι εντονότερα στα παιδιά μας, τα οποία δεν είναι σε θέση να τα διαχειριστούν.

Οι ρυθμοί της καθημερινότητας δεν μας επιτρέπουν να δώσουμε την ανάλογη σημασία και να επικοινωνήσουμε τις ανάγκες μας, να επικοινωνήσουμε και να βρούμε μία λύση σε ότι μας προβληματίζει. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα παιδιά μας να νιώθουν εγκλωβισμένα, να μην πιστεύουν στις δυνατότητές τους και να έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Τι μπορούμε να κάνουμε όμως ως γονείς ώστε να δώσουμε ένα τέλος σε αυτή τη κατάσταση και να ενισχυθεί η αυτοεκτίμηση του παιδιού μας;

1. Προσπαθούμε να αφιερώνουμε ποιοτικό χρόνο στα παιδιά μας, να επικοινωνούμε όλα τα θέματα που μας απασχολούν με ειλικρίνεια κάνοντας το παιδί μας να καταλάβει ότι δεν θα το κατακρίνουμε. Αναπτύσσοντας έναν υγιή διάλογο με το παιδί του δείχνουμε τόσο λεκτικά όσο και εξωλεκτικά ότι είμαστε δίπλα του σε ότι μας χρειαστεί.

2. Το παιδί μας , όπως και όλοι οι άνθρωποί, αποτελεί μία ξεχωριστή προσωπικότητα με τα δικά της χαρακτηριστικά γνωρίσματα, οπότε είναι μάταιο να το συγκρίνουμε με άλλα παιδιά. Οφείλουμε να σεβαστούμε όλες τις πτυχές της προσωπικότητας του, όπως κάνει εξάλλου και το ίδιο με εμάς.

3. Επιβραβεύουμε όλες τις προσπάθειες που καταβάλει , μικρές και μεγάλες, ενθαρρύνοντάς το να συνεχίσει να προσπαθεί για να πετύχει όσα το ικανοποιούν.

4. Αποδεχόμαστε τα ψέματα που ενδέχεται να μας έχει πει το παιδί μας συγχωρώντας το και ενθαρρύνουμε και επιβραβεύουμε το παιδί μας κάθε φορά που μας λέει αλήθεια.

5. Βοηθάμε το παιδί μας να αποδεχτεί και να διαχειριστεί τα αρνητικά συναισθήματα που το κυριεύουν χωρίς να ενοχοποιεί τον εαυτό του.

6. Γινόμαστε εμείς οι ίδιοι το πρότυπο των παιδιών μας δείχνοντας στο παιδί μας ότι πρέπει να αγαπάμε τον εαυτό μας τόσο για τα θετικά του χαρακτηριστικά όσο και για τα αρνητικά του και να μην σταματάμε ποτέ να βάζουμε στόχους στη ζωή μας.

7. Ας δώσουμε μία χιουμοριστική νότα στη ζωή μας. Μέσω του χιούμορ θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε αρκετές καταστάσεις που μας φέρνουν σε δύσκολη θέση.

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου,
Ειδική Παιδαγωγός, MSc
Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

Τα παιδιά από βρέφη κιόλας απορροφούν σαν σφουγγάρια τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Από μικρή ηλικία είναι σε θέση να αναγνωρίζουν το συναισθηματικό κλίμα που επικρατεί γύρω τους.

Τα παιδιά επηρεάζονται από τη δυσλειτουργική σχέση που επικρατεί ανάμεσα στους γονείς τους τόσο στη καθημερινή τους ζωή και στην αλληλεπίδραση με τους ίδιους όσο και στη μετέπειτα ζωή τους όταν έρθουν αντιμέτωπα με ανάλογες καταστάσεις. Μην ξεχνάμε εξάλλου πως τα παιδιά μας αποτελούν το «καθρέφτη» της οικογένειας και πως στο μέλλον ενδέχεται να συναλλάσσονται με τους συνομήλικους τους με ανάλογη «βίαιη» συμπεριφορά.

Πώς όμως οι διαμάχες μεταξύ των γονέων επηρεάζει το παιδί;

– Αρχικά, τα παιδιά εκτίθενται σε ένα στρεσογόνο περιβάλλον. Τα παιδιά λοιπόν έρχονται αντιμέτωπα με συναισθήματα άγχους, φόβου, θυμού. Δεν είναι λίγες οι φορές που τα εν λόγω παιδιά βιώνουν κατάθλιψη ή πολλές φορές σε μία προσπάθεια να διαχειριστούν τέτοιες καταστάσεις «νεκρώνουν» το συναίσθημά του.

– Όταν οι γονείς διαπληκτίζονται τα παιδιά ενδέχεται να βιώσουν διαταραχές στον ύπνο ή και στη διατροφή τους. Μάλιστα πολλά από αυτά τα παιδιά δυσκολεύονται στο σχολείο να συγκεντρωθούν και παρατηρείται πτώση της μαθησιακής τους επίδοσης.

– Επίσης, τα παιδιά πληγώνονται και φοβούνται μήπως οι γονείς τους χωρίσουν, βιώνουν αισθήματα μοναξιάς και ανασφάλειας και επηρεάζεται και το προφίλ που θα υιοθετήσει το παιδί στις μετέπειτα προσωπικές σχέσεις τους.

– Το ίδιο το παιδί ενδέχεται να νιώσει υπαίτιο αυτής της κατάστασης με αποτέλεσμα να φοβάται να εξωτερικεύσει τα συναισθήματά του ή ακόμη και καταστάσεις που το προβληματίζουν. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν και εκείνα τα παιδιά τα οποία προσπαθούν να εξισορροπήσουν τις διαταραγμένες σχέσεις μεταξύ των γονέων και να φροντίσουν τις συναισθηματικές ανάγκες τους, χάνοντας όμως έτσι το ρόλο του παιδιού και αναλαμβάνοντας αρμοδιότητες των ενηλίκων.

– Ακόμη, βιώνοντας τέτοιες καταστάσεις τα παιδιά μας επιθυμούν να απομονώνονται, να μη συνάπτουν σχέσεις και να χάνουν την εμπιστοσύνη τους στις ανθρώπινες σχέσεις.

Είναι φανερό λοιπόν πως η σχέση μεταξύ των γονέων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο τόσο στη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών όσο και στη κοινωνική τους ανάπλαση. Οφείλουμε ως γονείς να προστατεύουμε τα παιδιά μας, να τους παρέχουμε ένα ασφαλές περιβάλλον και να περνάμε ποιοτικό χρόνο μαζί τους.
Σίγουρα όμως θα υπάρξουν και δύσκολες στιγμές μεταξύ του ζευγαριού οπότε σε αυτές τις περιπτώσεις προσπαθούμε να διαχειριστούμε τα αρνητικά συναισθήματα που μας επηρεάζουν ή ακόμη και αν δεν γίνεται αυτό προσπαθούμε να μην διαπληκτιζόμαστε μπροστά στα παιδιά μας και κυρίως να μην προσπαθούμε με τη στάση μας να αναγκάσουμε τα παιδιά να πάρουν θέση ή να καλύψουν τις δικές μας συναισθηματικές ανασφάλειες

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου,
Ειδική Παιδαγωγός, MSc
Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

Η οικογένεια αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που επιδρούν στην ανάπτυξη του ατόμου, το αναπτύσσουν και το εξελίσσουν. Ως σύστημα, το περιβάλλον αποτελεί το βασικό πλαίσιο, για την ανάπτυξη και τη διαμόρφωση του χαρακτήρα του, την εκμάθηση των ρόλων και τη κοινωνικοποίησή του. Η οικογένεια αποτελεί μία μικρογραφία της κοινωνίας και για αυτό θεωρείται ο σημαντικότερος φορέας κοινωνικοποίησης.

Σε όλα τα στάδια που διανύει μία οικογένεια αναπτύσσονται οι σχέσεις των μελών, η προσωπικότητα τους και διαμορφώνονται οι ρόλοι τους. Οι αλλαγές καθορίζονται από την εσωτερική οργάνωση της οικογένειας αλλά και από την εξωτερική της θέση στην κοινότητα και τις επιδράσεις που δέχεται. Οποιαδήποτε αλλαγή συμβεί μέσα στην οικογένεια έχει αντίκτυπο στην οικογενειακή συνοχή και θα αλλάξει τις ισορροπίες. Αυτό φαίνεται εύκολα όταν υπάρξει ένα διαζύγιο.

Ο χωρισμός των δύο γονέων, αποτελεί ένα από τα πιο στρεσογόνα συμβάντα για όλα τα μέλη της οικογένειας. Τα παιδιά βιώνουν το «σπάσιμο» του οικογενειακού πυρήνα, αισθάνονται θλίψη και πίκρα, Πολλές φορές θυμώνουν με τον έναν από τους δύο γονείς, τον οποίο θεωρούν υπεύθυνο για αυτή την απόφαση. Προκειμένου τα παιδιά να κατανοήσουν πλήρως τη νέα κατάσταση και να την αποδεχτούν, θα χρειαστεί να περάσουν αρκετοί μήνες.

Παρακάτω παρουσιάζονται ορισμένοι παράγοντες προστασίας των παιδιών κατά την ανακοίνωση του διαζυγίου:

➢ Η ανακοίνωση του διαζυγίου πρέπει να γίνει και από τους δυο γονείς.
➢ Το παιδί πρέπει να εκφράσει τα συναισθήματά του και να μην κρύψετε τα δικά σας αισθήματα.
➢ Μην κατηγορείται ο ένας γονιός από τον άλλο και αποφύγετε τα υλικά ανταλλάγματα στο παιδί.
➢ Το παιδί θα πρέπει να καταλάβει τη διαφορά μεταξύ συζυγικού και γονεϊκού ρόλου. Πρέπει να εξηγηθεί στο παιδί πως ο γονεϊκός ρόλος παραμένει αναλλοίωτος και πως θα το φροντίζετε και θα σέβεστε ο ένας τον άλλο.
➢ Το παιδί χρειάζεται να αγαπά και τους δυο του γονείς.
➢ Διαβεβαιώστε το παιδί ότι θα είστε για πάντα γονείς του.
➢ Είναι σημαντικό να διαβεβαιωθεί και από τους δύο ότι την ευθύνη του χωρισμού δεν την έχει το παιδί.
➢ Προκειμένου να αποφευχθούν οι φαντασιώσεις και οι ελπίδες του παιδιού ότι θα συμφιλιωθείτε, είναι σημαντικό να είστε ξεκάθαροι και σταθεροί ως προς την απόφασή σας και να μην αφήσετε κανένα παραθυράκι ανοιχτό για το παιδί.
➢ Πρέπει να απαντάνε ξεκάθαρα στις ερωτήσεις του παιδιού αλλά να μην μπείτε σε προσωπικές λεπτομέρειες για τους λόγους του διαζυγίου.
➢ Πολύ σημαντικό είναι το παιδί να νιώσει ελεύθερο να μπορεί να βλέπει και να μιλά στον απόντα γονέα, όποτε το επιθυμεί.
➢ Πρέπει να χτιστεί σταθερότητα τόσο σε συναισθηματικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο και στα δύο σπίτια και το πρόγραμμα καθώς και οι ρουτίνες του παιδιού δεν θα πρέπει να αλλάξουν.
➢ Είναι απαραίτητη η ενημέρωση του σχολικού περιβάλλοντος καθώς και του φιλικού – οικογενειακού περιβάλλοντος, ώστε το παιδί να γνωρίζει ότι μπορεί να απευθυνθεί για στήριξη αλλού.
➢ Παρά το γεγονός ότι έχετε χωρίσει είναι απαραίτητη η συμμετοχή σας σε σημαντικές στιγμές του παιδιού.

Παρόλ΄αυτά το κάθε παιδί θα αντιδράσει τελείως διαφορετικά σε ένα διαζύγιο και αυτό εξαρτάται από το πλήθος άλλων παραγόντων, όπως από τη προσωπικότητά του, την ιδιοσυγκρασία του, από την ηλικία του, από τη σειρά που κατέχει στη σειρά των αδελφών και τη σχέση του με το γονέα που θα φύγει.

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου, Ειδική Παιδαγωγός, MSc
Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

Το παιδί σας αξιολογήθηκε από τον ειδικό και διαγνώστηκε με Αυτισμό…αυτή είναι η στιγμή που θεωρείτε ότι όλος ο κόσμος έχει χαθεί και νιώθετε αδύναμοι. Αρχίζουν να σας περικλείουν αρνητικά συναισθήματα και κυρίως να νιώθετε ενοχές για αυτή τη κατάσταση θεωρώντας υπεύθυνο τον εαυτό σας.

Σίγουρα μία τέτοια στάση δεν είναι ωφέλιμη τόσο για εσάς αλλά κυρίως για το παιδί σας, το οποίο σας έχει πλήρως ανάγκη. Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν με το που πάρουμε τη διάγνωση;;;

1. Ξεκινήστε το διάβασμα.

Κάνοντας μία πρόχειρη βιβλιογραφική έρευνα θα εντοπίσετε αρκετές πηγές με πληροφορίες και συμβουλές. Όσο περισσότερο διαβάζετε τόσο περισσότερο θα αρχίσετε να κατανοείτε τη φύση της εν λόγω διαταραχής.

2. Μην απομονώνεστε.

Επικοινωνήστε με άλλους γονείς παιδιών που έχουν διαγνωστεί τα παιδιά τους με Αυτισμό. Εάν γίνετε μέλος κάποιας ανάλογης κοινότητας θα έρθετε σε επαφή με πολλούς γονείς, οι οποίοι θα μοιραστούν μαζί σας τα προσωπικά τους βιώματα.

3. Πιθανές αλλαγές στη ζωή σας.

Οι παρεμβάσεις που γίνονται είναι αρκετά δαπανηρές για αυτό ίσως χρειαστεί να θεσπίσετε κάποιες αλλαγές στη ζωή σας, ώστε να είστε σε θέση να καλύψετε τα έξοδά σας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ένα μεγάλο ποσοστό των θεραπειών που θα κάνει το παιδί (ειδική διαπαιδαγώγηση, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία, συμβουλευτική υποστήριξη, ψυχολογική υποστήριξη) καλύπτονται εν μέρει από τα ασφαλιστικά ταμεία. Ακόμη, εάν είστε παντρεμένοι είναι σημαντικό να στηρίζετε ο ένας τον άλλο και να μοιραστούν αρμοδιότητες.

4. Ξεκινήστε ΑΜΕΣΑ παρέμβαση.

Όσο πιο νωρίς ξεκινήσει ένα παιδί παρέμβαση τόσο πιο θετικά θα είναι τα αποτελέσματα των θεραπειών. Κάντε έρευνα και επισκεφτείτε ένα ειδικό χώρο θεραπειών, στον οποίο θα νιώσετε άνετα και θα εμπιστευτείτε το παιδί σας στους ειδικούς.

5. Εκπαιδευτείτε.

Δεν αρκούν μόνο οι ώρες που θα αφιερώνει το παιδί σας στο κέντρο ειδικών θεραπειών που θα επισκέπτεται αλλά απαραίτητη προϋπόθεση επιτυχίας αποτελεί και η δική σας εμπλοκή στη θεραπευτική παρέμβαση. Ενημερωθείτε από τους ειδικούς για το πώς μπορείτε να διαχειριστείτε το παιδί σας τόσο στο σπίτι όσο και σε εξωτερικούς χώρους.

6. Μη ματαιώνεστε.

Πολλές από τις παρεμβάσεις χρειάζονται χρόνο και αρκετή προσπάθεια οπότε μην εγκαταλείπετε αυτή τη προσπάθεια. Συνεχίστε να προσπαθείτε, να ενισχύετε και να στηρίζετε την οποιαδήποτε προσπάθεια καταβάλει το παιδί σας.

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου, Ειδική Παιδαγωγός, MSc
Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες

Τα Χριστούγεννα ήρθαν και όλοι μας τρέχουμε σαν τρελοί στα πολυκαταστήματα για να διαλέξουμε τα κατάλληλα δώρα για τους πολυαγαπημένους μας μικρούληδες! Μέσω των παιχνιδιών τα παιδιά καλλιεργούν τη περιέργεια και τη φαντασία τους, κοινωνικοποιούνται, μαθαίνουν να υπακούν στους κανόνες, να αποδέχονται την ήττα τους και αναπτύσσονται κιναισθητικά. Το παιχνίδι διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο και ως προς την ανάπτυξη του παιδιού αλλά και ως προς τον τρόπο που μαθαίνει. Το παιδί μέσω του παιχνιδιού αναπτύσσεται συναισθηματικά μέσω των ερεθισμάτων που λαμβάνει, νιώθει χαρά και ικανοποίηση, ενισχύεται η αυτοπεποίθησή του και αντιλαμβάνεται τις ικανότητές του.

Ποιο δώρο όμως θεωρείται κατάλληλο σύμφωνα με την ηλικία του; Σίγουρα θα λάβουμε υπόψη μας και τα ενδιαφέροντα του παιδιού μας αλλά δεν αρμόζουν όλα τα είδη παιχνιδιών σε όλα τα παιδιά. Κάθε ηλικία χαρακτηρίζεται από τα δικά της ενδιαφέροντα , τις ικανότητες και τις ανάγκες της. Κατά τη βρεφική ηλικία επιλέγουμε παιχνίδια με έντονα χρώματα και σχήματα, απαλές υφές και γενικά παιχνίδια που κινητοποιούν τις αισθήσεις της όρασης και της ακοής. Κατά τη νηπιακή ηλικία επιλέγονται παιχνίδια όπου σχετίζονται με τις κινήσεις του σώματος (χέρια , πόδια). Με την είσοδό τους στη σχολική ηλικία επιλέγονται παιχνίδια που εξάπτουν τη φαντασία, είναι πιο δημιουργικά και καλλιεργούν τη λογικο-μαθηματική σκέψη, τη παρατηρητικότητα, τη ταχύτητα επεξεργασία και τη γλωσσική ανάπτυξη.

Πιο συγκεκριμένα:

Σε παιδιά 2 έως 3 ετών ,όπου αρχίζουν να υποδύονται ρόλους, να λύνουν παζλ ( με μεγάλα κομμάτια), είναι κινητικά, αναπτύσσεται η φαντασία τους και σιγά σιγά ανεξαρτητοποιούνται μπορούμε να επιλέξουμε παζλ έως 20 κομμάτια. παιχνίδια με μεγάλα τουβλάκια για κατασκευές, παιχνίδια όπου πρέπει να εντοπίσουν τις διαφορές, σετ κατασκευής, ηχητικά βιβλία με παραμύθια, ταμειακή μηχανή, στολές ρόλων πχ γιατρός.

Σε παιδιά 3 έως 5 ετών, όπου ξεκινούν να κάνουν αστεία, να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, να δέχονται την ήττα, να κατανοούν την αναμονή στο παιχνίδι , να μιμούνται τους μεγαλύτερους μπορούμε να επιλέξουμε απλά επιτραπέζια παιχνίδια πχ φιδάκι, παζλ έως 50 κομμάτια, βιβλία με απλοποιημένες γνώσεις, σετ ζωγραφικής, σετ με γράμματα και αριθμούς, σετ κατασκευών, μουσικά όργανα, μπόουλινγκ.

Σε παιδιά 5 έως 10 ετών, όπου αντιλαμβάνονται τόσο τα συναισθήματα των άλλων όσο και τα δικά τους, αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, παίζουν ομαδικά, ενδιαφέρονται για τις λέξεις και τους αριθμούς, αποκτούν χόμπι μπορούμε να επιλέξουμε παιχνίδια ενίσχυσης της συναισθηματικής αγωγής, κατασκευαστικά παιχνίδια, παζλ με περισσότερα κομμάτια, παιδικά βιβλία, πατίνι, ρόλερς, ποδήλατο, τηλεσκόπιο, παιχνίδια με πειράματα, επιτραπέζια λογικής κρίσης, είδη ζωγραφικής, παιχνίδια που εξασκούν τη λογικο – μαθηματική σκέψη και το λεξιλόγιο , είδη μοντελισμού.

Κατά την επιλογή του χριστουγεννιάτικου παιχνιδιού η ηλικία αποτελεί βασικό κριτήριο επιλογής καθώς το κάθε παιχνίδι είναι σχεδιασμένο με βάση τα αναπτυξιακά ορόσημα του κάθε παιδιού λαμβάνοντας υπόψη την αντίληψη, τη κιναισθητική ανάπτυξη αλλά και τα ενδιαφέροντα των μικρών μας αγαπημένων και φυσικά λαμβάνονται υπόψη και τα κριτήρια ασφαλείας. Το σωστό παιχνίδι είναι το ασφαλές παιχνίδι!

Της Μαρίας Κώστα Ζώτου, Ειδική Παιδαγωγός, MSc
Με Εξειδίκευση στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες